Hoe sterk moet een messenmagneet zijn? Meer is niet altijd beter
Een messenmagneet heeft één basistaak: het mes moet stabiel aan de muur hangen en gecontroleerd af te nemen zijn wanneer je het nodig hebt. Daarom is „zo sterk mogelijk“ niet hetzelfde als „zo goed mogelijk“.
De houdkracht die je in je hand voelt, hangt niet alleen af van de sterkteklasse van de magneten. De afstand tussen magneet en lemmet, het aantal magneten en hun plaatsing, de breedte van het contactvlak en het staal van het mes spelen allemaal mee. Dat geldt voor elke magneetstrip of messenhouder – en het zijn precies die factoren waarop we onze eigen messenmagneten hebben gebouwd.
Afstand kost het meest
Het magneetveld neemt snel af met de afstand. K&J Magnetics laat in zijn metingen zien dat al een paar millimeter ruimte tussen magneet en staal de aantrekkingskracht merkbaar vermindert. Bij een messenmagneet met een front van hout of een ander materiaal is de dikte van de laag tussen magneet en mes daarom de factor die het meest bepaalt voor de werkelijke houdkracht.
Het betekent ook dat twee messenmagneten niet alleen op de N-klasse van de magneten te vergelijken zijn. Een kleinere magneet dicht bij het lemmet kan beter houden dan een grotere magneet die dieper achter het front zit.
Bij onze modellen van puur hout is de afstand tussen mes en magneet minimaal. Dat komt door de gespecialiseerde productietechniek die we in onze werkplaats gebruiken: die laat ons werken met een laag hout tegen het lemmet die aanzienlijk dunner is dan normaal mogelijk is – zonder in te leveren op een glad, ononderbroken oppervlak. Hoe we dat in de praktijk doen, houden we voor onszelf, maar het is de reden dat onze modellen in standaardsterkte gewone keukenmessen veilig houden zonder dat de messen onprettig zwaar af te nemen zijn.
Leer, linoleum en kurk – grotere afstand, dezelfde grip
Bij onze modellen met een front van leer, linoleum of kurk zit er een extra laag tussen het mes en het hout. Dat geeft een grotere afstand tot de magneten – en met dezelfde magneten zou de houdkracht dalen.
Daarom stemmen we de magneetkracht af op het frontmateriaal. De modellen met bekleed front krijgen sterkere magneten, zo gedimensioneerd dat de messen dezelfde grip ervaren als op het puur houten model met minimale afstand. Het resultaat: je kunt het front kiezen op uitstraling en op hoe voorzichtig de messen behandeld moeten worden, zonder concessies te doen aan hoe veilig ze hangen. Het leren front dempt bovendien het geluid en spaart het vlak van het mes bij het aanbrengen.
Meerdere rijen magneten geven meer contactpunten
Houdkracht gaat niet alleen over hoe hard er getrokken wordt, maar ook over waar er getrokken wordt. Een smalle messenmagneet met één rij magneten houdt het mes vast in één band op het lemmet. Voor de meeste keukenmessen is dat ruim voldoende, maar een breed of zwaar lemmet met een fors heft krijgt een hefboom die tegen dat ene contactpunt in werkt.
Onze brede modellen hebben de magneten daarom over meerdere rijen verdeeld. Dat geeft contactpunten op meerdere plekken van het lemmet, zodat het mes rustig tegen het front ligt en niet om één punt kantelt. Dat is niet hetzelfde als een hogere maximale trekkracht – maar in de praktijk is het vaak wat het verschil maakt voor een breed koksmes of een zwaar vleesmes. De breedte zorgt er ook voor dat messen met verschillende lemmethoogtes op dezelfde hoogte kunnen hangen zonder dat punten of heften elkaar raken.
Het staal van het mes doet ertoe
Niet alle roestvrije staalsoorten zijn even magnetisch. De British Stainless Steel Association beschrijft ferritisch en martensitisch roestvrij staal als duidelijk magnetisch, terwijl austenitische kwaliteiten een zeer lage magnetische respons kunnen hebben. De meeste lemmeten zijn gemaakt van hardbaar, martensitisch staal en hechten goed, maar legeringen en constructies verschillen.
Gelaagde lemmeten zijn het typische voorbeeld. Heeft het mes een dunne geharde kern, omgeven door zachtere lagen met weinig magnetisch materiaal, dan raakt de buitenlaag de magneet – en die trekt zwakker. In combinatie met een zwaar heft kan zo’n mes met de punt kantelen op een messenmagneet waar een gewoon koksmes van hetzelfde gewicht volkomen stil hangt. Voor dat type messen raden we onze extra sterke modellen aan, bij voorkeur in brede uitvoering. Twijfel je, hang het mes dan op de koelkastdeur of aan een gewone magneet: zit het los of kantelt het, dan is het staal zwak magnetisch.
Wanneer meer kracht een nadeel is
Er zijn ook messen die niet aan het sterkste model horen te hangen. Traditionele Japanse messen met dunne, harde lemmeten – vaak van koolstofstaal – slaan harder tegen het front naarmate de magneten sterker zijn. Dat belast de snede onnodig en vergroot de kans op schade als het mes scheef wordt aangebracht. Hier geeft standaardsterkte een meer gecontroleerde beweging, en een front van leer of linoleum dempt de klap nog verder.
Voor zeer kostbare of kwetsbare messen die helemaal niet aan een magneet horen te hangen, hebben we Katana – een messenstandaard zonder magneten, waarbij de messen op messing steunen rusten en door de zwaartekracht op hun plaats blijven.
De praktische balans
Een goede messenmagneet moet voldoende veiligheidsmarge hebben voor de messen waarvoor hij bedoeld is, maar het toch natuurlijk maken om het mes zonder kracht af te kantelen of op te tillen. Onze standaardmodellen zijn gedimensioneerd voor gewone Europese en Japanse keukenmessen. De extra sterke modellen zijn er voor zware messen, zwak magnetische lemmeten en situaties waarin de messenmagneet laag hangt of gemonteerd wordt waar hij aangestoten kan worden.
Al onze messenmagneten worden met de hand gemaakt in onze eigen werkplaats in Denemarken, van massief eiken of notenhout met neodymiummagneten. Omdat we ze zelf maken, kunnen we ze ook aanpassen: lengte, breedte, frontmateriaal en magneetsterkte zijn te combineren zodat de houder precies bij jouw messen past.
Het korte antwoord
Beoordeel magneetsterkte als onderdeel van de hele constructie. Doorslaggevend is niet één getal, maar of de messenmagneet bij je messen past, ze stabiel houdt en een gecontroleerde beweging geeft bij het afnemen. De afstand tussen magneet en lemmet, het aantal contactpunten en het staal van het mes tellen in de praktijk zwaarder dan de sterkteklasse van de magneten.
Bekijk onze messenmagneten. Lees over de constructie van onze messenmagneten.
Praktisch om te onthouden
De montage is het andere deel van de veiligheid. Zelfs de best geconstrueerde messenmagneet is maar zo stabiel als zijn bevestiging aan de muur. Gebruik de montagemethode die past bij het type muur en het gewicht van de houder, en controleer vooral lijmoplossingen aan de eisen van de fabrikant voor de ondergrond.
Bij dagelijks gebruik breng je het mes aan met het vlak van het lemmet en neem je het gecontroleerd af – niet tegen het front laten vallen of zijwaarts wegtrekken. Dat vermindert zowel de slagbelasting op de snede als de slijtage van het front. Heb je een nieuw of ongewoon zwaar mes, test het dan laag en gecontroleerd voordat je het definitief een plek geeft. Controleer de houder ook regelmatig, vooral na een verhuizing of een gewijzigde montage.
Bronnen en verder lezen
- K&J Magnetics: Steel Thickness and Magnetic Fields
- K&J Magnetics: Magnets vs. Steel
- British Stainless Steel Association: Magnetic Properties
Lees ook
- Magneetstrip voor messen: smal of breed – wat past bij jou?
- Magneetstrip voor messen van hout, leer of linoleum – de verschillen
- Kan een magneetstrip voor messen je messen beschadigen?
