Filters
Tsuboe is een Japans familieatelier in Tsubame, in de prefectuur Niigata, dat al vier generaties metaal bewerkt – eerst als vijlenmaker, vandaag als specialist in oroshigane, de Japanse rasp. Tsubame-Sanjo is het Japanse centrum voor metaalwaren en bestek, en hier begon Kotaro Kasahara in 1907 met het maken van vijlen. Via speciale vijlen voor de bouw werden de tanden van een vijl mettertijd de tanden van een rasp, en in 1993 begon Tsuboe raspen te maken in roestvrij staal, koper, aluminium en titanium. De vierde generatie, Shinji Kasahara, leidt het atelier sinds 2010 en werd in 2021 benoemd tot Niigata Ken-O Meister voor zijn vakmanschap in honmetate.
Honmetate is de kern van een Tsuboe-rasp. Traditioneel werd elke tand afzonderlijk met een beitel opgezet, en in plaats van het hele raspvlak in één keer te persen, zoals de industrie doet, ontwikkelde Tsuboe na honderden prototypes een eigen NC-machine die één tand per keer slaat, met de precisie van de hand. Het resultaat is een scherpe, onregelmatige tandstand die raspt zonder te pletten – minder weerstand, langere levensduur en merkbaar betere smaak en textuur van het geraspte. Het motto van het atelier: één slag, één tand, één toewijding.
Van plaat tot afgewerkte rasp doorloopt elk stuk twaalf stappen in het atelier in Tsubame: uitstansen, vlakken, tanden slaan, vormen, polijsten, wassen en lasermarkering, voordat elk raspvlak onder de loep wordt gecontroleerd. Het vlaggenschip Gokujo – 'het allerbeste' – verscheen in 2019 als roestvrijstalen rasp met opvangbak en uitlekmandje, in 2021 gevolgd door twee kleine raspen met tanden in acht richtingen, speciaal ontwikkeld voor gember en wasabi. De zusterserie SHIRO bundelt eenvoudige accessoires, terwijl irogami – 'gekleurd papier' – de kleurrijke aluminium serie van Tsuboe is, waarin elk stuk uit één enkele plaat wordt gevormd, alsof het gevouwen papier is.
De ontwerper achter irogami: Gensuke Kishi
De irogami-rasp en de eetstokjeshouder zijn ontworpen door de Japanse productontwerper Gensuke Kishi. Hij begon bij een ontwerpbureau in Tokio, waar hij werkte aan interieurs, meubels en producten. Sindsdien heeft hij een eigen praktijk in Europa opgebouwd – eerst in Amsterdam, daarna in Londen en vandaag in Rennes in Frankrijk. Kishi werkt samen met lokale industrieën en ambachtstradities in Europa, Azië en Noord-Amerika. Zijn werk draait om de aanwezigheid van dingen: hoe materiaal, gewicht en kleine onregelmatigheden de sfeer van een ruimte bepalen.
De rasp irogami hitohira ('piece of grater') dateert uit 2019. Hij heeft de vorm van een vel papier met een omgebogen hoek die tegen de hand rust, zodat je direct boven het bord raspt. In 2020 ontving de rasp een GOOD DESIGN Award van The Chicago Athenaeum, en vandaag wordt hij ook verkocht door de MoMA Design Store en de museumwinkel van M+ in Hongkong. Kishi won bovendien in 2019 de hoofdprijs in de ontwerpwedstrijd voor jonge ontwerpers van Tsubame en in 2022 zilver bij de Hong Kong Smart Design Award. Hij exposeerde onder meer op de Milan Design Week, Ambiente in Frankfurt, het London Design Festival en Maison&Objet.
