Een pepermolen is niet zomaar een pepermolen
Een pepermolen heeft op het eerste gezicht één eenvoudige taak: hele peperkorrels omzetten in versgemalen peper.
Maar de manier waarop dat gebeurt, verschilt aanzienlijk.
Sommige molens gebruiken keramische maalwerken. Andere gehard staal. Sommige bedien je door de hele kop te draaien, andere met een zwengel, een elektromotor of constructies die speciaal zijn ontwikkeld voor een zeer hoge capaciteit.
Makers als Peugeot, Zassenhaus en MÄNNKITCHEN vertegenwoordigen elk hun eigen aanpak. Peugeot werkt onder meer met geharde stalen maalwerken en nauwkeurige instelling, Zassenhaus met keramische mechanismen, terwijl de Pepper Cannon van MÄNNKITCHEN is gebouwd voor een zeer hoge capaciteit.
Alexander Handcrafted Mills bewandelen een andere weg.
Hier wordt een mechanische maalconstructie gecombineerd met massieve metalen, een zwengel en een vormentaal die veel meer gemeen heeft met traditioneel keukengereedschap dan met moderne industriële keukenapparatuur.
Precies daarom hebben we ze gekozen voor Rune-Jakobsen Design.
Handgemaakt in Griekenland sinds 1977
Alexander Handcrafted Mills werd in 1977 opgericht door H. Ioannou en G. Zarkadis, beiden met een achtergrond als werktuigbouwkundig ingenieur.
Het bedrijf produceert sinds het begin peper-, zout- en koffiemolens in Griekenland en exporteert ze sinds begin jaren tachtig internationaal. De productie vindt nog altijd plaats in Thessaloniki.
Interessant is de combinatie van ambacht en werktuigbouw.
Alexander omschrijft de productie zelf als geautomatiseerd waar dat zinvol is, maar nog steeds onder persoonlijke controle en met handafwerking en kwaliteitscontrole als centraal onderdeel van het proces.
Het is dus geen nostalgisch product dat alleen op zijn uiterlijk drijft.
De molen is in de eerste plaats een mechanisch werktuig.
Het begint met het maalwerk
Het belangrijkste onderdeel van elke pepermolen zit natuurlijk binnenin.
Alexander gebruikt zijn zogeheten 3DCut-systeem, waarbij de peperkorrel eerst wordt gegrepen en gebroken, daarna in kleinere stukken wordt gesneden en ten slotte door de kleinere tanden wordt gevoerd tot de gekozen maalgraad.
Bij veel pepermolens van het bedrijf is het mechanisme gemaakt van gereedschapsstaal en instelbaar van fijn tot grof. Meerdere modellen gebruiken maalwerken met een diameter van circa 38 mm, afhankelijk van de grootte van de molen.
Dat betekent niet dat Alexander de enige maker is die serieus nadenkt over hoe de peperkorrel wordt gebroken.
Peugeot omschrijft zijn geharde stalen maalwerk bijvoorbeeld als een constructie die de peperkorrel eerst kraakt en daarna maalt. Peugeot geeft bovendien levenslange garantie op de handmatige maalwerken.
Het verschil zit dus niet in de bewering dat alleen Alexander peper correct kan malen.
Het verschil zit in de hele mechanische constructie rond het maalwerk.
De zwengel maakt verschil
Een klassieke houten molen bedien je meestal door de romp vast te houden en het bovenste deel van de molen te draaien.
Alexander gebruikt bij veel modellen een zwengel.
Dat geeft een andere beweging.
In plaats van twee relatief grote delen tegen elkaar te draaien, draai je het mechanisme via een arm met een grotere straal. Alexander wijst zelf op de lange arm als constructie die het malen makkelijker maakt.
Het is een eenvoudig mechanisch principe: een langere arm geeft meer koppel rond de as.
Maar het verandert ook de beleving van de molen.
Je draait niet zomaar aan een deksel.
Je bedient een klein stuk mechaniek.
Massief metaal in plaats van een verborgen binnenconstructie
Veel klassieke kwaliteitsmolens zijn van hout.
De iconische Paris-serie van Peugeot is bijvoorbeeld grotendeels van beukenhout en gecombineerd met het stalen maalwerk van de maker. Zassenhaus biedt eveneens een lange reeks modellen in beuken, eiken, notenhout en andere materialen met een keramisch maalwerk binnenin.
Alexander heeft een ander materiaalkarakter.
In het assortiment van RJD vind je onder meer molens in massief messing, koper en verchroomd messing. De verchroomde modellen zijn onder het oppervlak nog altijd gebouwd op een messingconstructie.
Dat voel je meteen als je een van de molens oppakt.
Een Alexander-model van 20 cm met metalen maalwerk kan ongeveer een halve kilo wegen. Dat geeft de molen een uitgesproken fysiek gewicht en een heel ander karakter dan een lichte houten of kunststof constructie.
Gewicht staat niet automatisch gelijk aan kwaliteit.
Maar hier is het een direct gevolg van de materialen en de constructie.
Messing en koper worden mooier door gebruik
Messing en koper zijn levende materialen.
Een blanke messingmolen ziet er nieuw op een bepaalde manier uit.
Na maanden en jaren van aanraking, lucht en gewoon gebruik verandert het oppervlak geleidelijk van karakter en ontwikkelt het een natuurlijk patina.
In het Alexander-assortiment van Rune-Jakobsen Design omschrijven we precies die verandering als onderdeel van de eigenschappen van het materiaal. Wie het blanke oppervlak verkiest, kan het messing weer oppoetsen.
Dat is een wezenlijk verschil met veel gelakte, geanodiseerde of gepoedercoate keukenproducten.
Hier wordt niet geprobeerd het product visueel onveranderd te houden.
De sporen van gebruik mogen er deel van gaan uitmaken.
Patina of blanke afwerking – beide kunnen
Er zijn in wezen twee manieren om met messing en koper te leven.
Je kunt het oppervlak zich natuurlijk laten ontwikkelen en het donkerdere, meer gevarieerde patina accepteren.
Of je poetst het metaal regelmatig en herstelt een blankere uitstraling.
Dat maakt de molen als object interessant, omdat de eigenaar grotendeels zelf bepaalt hoe hij veroudert.
Zo lijken de Alexander-molens meer op koperen pannen, messingbeslag en andere traditionele metalen voorwerpen dan op een typisch keukenapparaat.
Peper en zout hebben niet per se hetzelfde maalwerk nodig
Een belangrijk detail wordt gemakkelijk over het hoofd gezien wanneer zout- en pepermolens als bijpassende set worden gekocht.
Zout en peper stellen verschillende eisen aan het mechaniek.
De pepermolens van Alexander gebruiken een metalen maalwerk, terwijl de zoutmodellen een aparte constructie met corrosiebestendige onderdelen gebruiken, omdat zout veel agressiever is voor gewoon metaal. Bij specifieke Alexander-modellen bestaat het zoutmechanisme onder meer uit een glasvezelversterkt, voedselveilig polymeer gecombineerd met een roestvrijstalen as.
Peugeot volgt hetzelfde basisprincipe en gebruikt eveneens verschillende mechanismen, afhankelijk van of een molen bedoeld is voor peper, droog zout of vochtig zeezout.
Dat is naar onze mening de juiste aanpak.
Een zout- en pepermolen hoeven niet hetzelfde mechanisme te hebben om op een paar te lijken.
Functie gaat voor.
Meer dan zwarte peper
De pepermolens van Alexander zijn ook te gebruiken voor een reeks gedroogde specerijen.
In het assortiment van RJD raden we ze onder meer aan voor peper, korianderzaad, venkel, komijn en kardemom, afhankelijk van het model en de grootte en hardheid van de specerij.
Dat opent een andere manier om de molen te gebruiken.
Een kleinere Alexander hoeft bijvoorbeeld niet de traditionele pepermolen naast het fornuis te zijn. Hij kan worden gereserveerd voor korianderzaad of een specifiek kruidenmengsel dat je vaak gebruikt.
Hele specerijen behouden hun aroma over het algemeen beter dan gemalen specerijen, en de molen maakt het mogelijk ze pas vlak voor gebruik te malen.
Alexander tegenover Peugeot
Peugeot is een voor de hand liggend vergelijkingspunt.
Het Franse merk heeft een lange geschiedenis met kruidenmolens en maakt nog altijd verschillende van zijn bekende houten modellen in Frankrijk. Hun stalen maalwerken zijn beproefd, nauwkeurig en komen met levenslange garantie. De u'Select-modellen hebben bovendien zes vaste maalstanden.
Wil je een klassieke houten molen met zeer controleerbare instelling, dan is Peugeot dus een sterke keuze.
Alexander biedt iets anders.
De molen is meer een massief metalen object. De zwengel verandert de bediening, het oppervlak verandert in de loop van de tijd en de mechanische constructie is zowel in gebruik als in uiterlijk zeer aanwezig.
Dat is niet per se beter voor iedereen.
Maar het is duidelijk anders.
Alexander tegenover Zassenhaus
Zassenhaus vertegenwoordigt weer een andere technische filosofie.
Het bedrijf gebruikt een in Duitsland geproduceerd keramisch maalwerk dat bij een reeks modellen geschikt is voor peper, zout, specerijen en gedroogde kruiden. De maalgraad is instelbaar van zeer fijn tot grof, en de gekozen stand blijft behouden bij het bijvullen.
Dat maakt Zassenhaus een flexibele oplossing.
Alexander heeft meer gespecialiseerde mechanismen voor respectievelijk peper en zout en combineert die met een zware, op metaal gebaseerde constructie.
Ook hier is het verschil geen kwestie van de ene technische oplossing die goed is en de andere fout.
Ze bouwen simpelweg op twee verschillende ideeën over hoe een kruidenmolen geconstrueerd moet zijn.
Alexander tegenover de Pepper Cannon
Aan het andere uiterste vinden we de Pepper Cannon van MÄNNKITCHEN.
Die is CNC-gefreesd uit aluminium, heeft geharde stalen tanden, een dubbel gelagerde as en een zeer groot maalbereik. De hele constructie is ontwikkeld met de nadruk op snelheid, precisie en een zeer hoge capaciteit.
Het is modern ingenieurswerk met een duidelijk doel.
Alexander is ook een ingenieursproduct – maar uit een andere traditie.
Hier is de mechanische functie verpakt in messing en koper, een zwengel en een constructie die er visueel generaties geleden in een keuken had kunnen staan.
Waar de Pepper Cannon bijna professioneel precisiegereedschap uitstraalt, straalt Alexander klassieke mechaniek uit.
Beide kunnen peper malen.
Ze vertellen alleen twee totaal verschillende verhalen over hoe keukengereedschap eruit kan zien.
Een ontwerp met historische wortels
De traditionele Alexander-modellen zijn gebaseerd op een type draagbare koffiemolen die wordt geassocieerd met de velduitrusting van Griekse soldaten.
De basisvorm is eenvoudig: een cilindrische metalen romp, een duidelijk zichtbare mechanische as en een zwengel bovenop. Alexander heeft het principe doorgetrokken naar moderne peper-, koffie- en kruidenmolens.
Dat verklaart ook waarom de klassieke modellen niet lijken op de traditionele Franse houten molen.
Het ontwerp heeft simpelweg een ander vertrekpunt.
Classic of Nordic?
De traditionele Alexander-molens hebben karakteristieke decoraties en ciseleringen in het metaal.
Bij Rune-Jakobsen Design wilden we ook een versie met een eenvoudiger uitstraling.
Daarom zijn de Nordic Brass Mill en Nordic Copper Mill speciaal voor Rune-Jakobsen Design gemaakt met gladde zijden en strakke lijnen, maar met dezelfde basisconstructie en ambachtelijke principes als de andere molens van Alexander.
Dat verandert het karakter van de molen behoorlijk.
De Classic-modellen tonen duidelijk hun Griekse en traditionele afkomst.
De Nordic-modellen laten het materiaal bijna voor zich spreken.
Messing is messing.
Koper is koper.
Veel meer is er niet nodig.
Bekijk de Nordic Brass Mill bij Rune-Jakobsen Design
Een molen mag blijven staan
Net als bij onze eigen snijplanken en magneetstrips zijn we geïnteresseerd in keukengereedschap dat na gebruik niet hoeft te worden opgeborgen.
De Alexander-molens zijn daar een goed voorbeeld van.
Ze zijn functioneel genoeg om naast het fornuis te horen en karaktervol genoeg om op de eettafel te staan.
Het massieve messing of koper maakt ze tot zichtbare objecten in de keuken, en omdat het materiaal met gebruik verandert, wordt elke molen geleidelijk persoonlijker.
Dat past bij onze fundamentele kijk op keukengereedschap:
Wat je elke dag gebruikt, mag de moeite van het bekijken waard zijn.
Een product dat onderhouden kan worden
Alexander behandelt de molens als mechanisch gereedschap.
Het programma van de maker omvat onderhoud en reserveonderdelen, en de constructies zijn zo ontwikkeld dat het mechanisme kan worden gereinigd en onderhouden in plaats van het hele product weg te gooien als er na vele jaren gebruik iets aandacht nodig heeft. De maker heeft aparte categorieën voor onderhoud, accessoires en reserveonderdelen.
Dat is een eigenschap die we waarderen.
Gereedschap van massief metaal hoort niet beschouwd te worden als een kortstondig wegwerpartikel.
Het hoort gebruikt te worden.
Onderhouden.
En opnieuw gebruikt.
Waarom Alexander Handcrafted Mills bij Rune-Jakobsen Design?
Er zijn uitstekende kruidenmolens van andere makers.
Peugeot maakt enkele van de bekendste houten molens ter wereld met zeer beproefde stalen maalwerken.
Zassenhaus heeft een flexibel en nauwkeurig keramisch systeem ontwikkeld.
MÄNNKITCHEN laat zien hoe ver je een pepermolen kunt doorontwikkelen als hoge capaciteit en mechanische precisie boven bijna al het andere gaan.
Alexander Handcrafted Mills zijn om andere redenen interessant.
Ze combineren mechanische functie, massief metaal, ambacht, traditie en een ontwerp dat mooier en persoonlijker wordt met gebruik.
Ze proberen niet op een modern keukenapparaat te lijken.
En ze proberen ook niet te verbergen dat het mechanisch gereedschap is.
De zwengel, de as, het metaal en het maalwerk maken allemaal deel uit van de identiteit van het product.
Precies dat waarderen we aan ze.
Handgemaakt in Griekenland. Nauwkeurig maalwerk. Massief messing en koper. Materialen die met de tijd een patina krijgen.
Keukengereedschap voor wie echt ambacht verkiest boven massaproductie.
Bekijk alle Alexander Handcrafted Mills bij Rune-Jakobsen Design
Bronnen en verder lezen
- Alexander Handcrafted Mills – officiële informatie van de maker over bedrijf, productie en assortiment.
- Alexander Handcrafted Mills – technische specificaties van het 3DCut-maalwerk en de metalen mechanismen.
- Rune-Jakobsen Design – Alexander Handcrafted Mills, materialen, modellen en gebruik.
- Rune-Jakobsen Design – Nordic Brass Mill, speciaal gemaakt voor RJD.
- Peugeot – stalen maalwerk, u'Select en maalprincipes.
- Zassenhaus – keramisch maalwerk en instelling.
- MÄNNKITCHEN – Pepper Cannon, constructie en maalbereik.
Lees ook
- Pepermolens die malen – niet pletten
- Zoutmolen vs pepermolen – is er verschil in maalwerk?
- Zo kies je de maat en hoogte van een pepermolen
